Đối với bất kỳ một đứa trẻ nào, ăn dặm được xem là một bước phát triển vô cùng quan trọng. Trong đó, bữa ăn dặm đầu tiên của bé rất được các bậc phụ huynh chú trọng.
Tuy nhiên, bữa ăn đầu nên cho bé ăn dặm như thế nào, bé ăn được món gì, không ăn được món gì, ăn thế nào để đủ chất, nên lưu ý những gì… là những câu hỏi khiến các bậc cha mẹ “đau đầu”. Hãy cùng Earthmama giải đáp tất tần tật qua bài viết dưới đây để giúp các mẹ bỉm chăm con dễ dàng hơn nhé!
Bài viết liên quan:
Bữa ăn dặm đầu tiên của bé và những điều mẹ cần biết
1. Cùng tìm hiểu về ăn dặm là gì?
Bé ăn dặm, hay còn gọi là ăn bổ sung, là sự chuyển từ chế độ ăn chỉ có sữa sang chế độ ăn có thức ăn khác (từ dạng lỏng sang dạng sệt). Tại giờ điểm này, bé có thể bổ sung chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể thông qua các loại thực phẩm, bột dinh dưỡng,… Khi bắt đầu bữa ăn dặm đầu tiên của bé, bạn có thể cho bé ăn và làm quen với rất nhiều loại thực phẩm khác nhau. Tuy nhiên, mẹ cũng nên cho bé chuyển đổi dần dần từ sữa sang các loạt thức ăn. Tránh cắt giảm đột ngột gây nên rối loạn và ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa của trẻ.
Bữa ăn dặm đầu tiên của bé ăn đúng cách giúp hệ tiêu hóa của bé phát triển ổn định.
2. Bữa ăn dặm đầu tiên của bé nên ăn gì?
Khi bé được hơn 5 tháng tuổi, mẹ cần theo dõi sự tăng cân của trẻ sát sao hơn. Nếu thấy trẻ tiếp tục tăng cân tốt thì chờ đến tròn 6 tháng thì có thể cho bé bắt đầu ăn dặm. Nếu trẻ có khuynh hướng chậm phát triển dù đã cho bú mẹ tối đa… thì có thể tập cho bé ăn dặm sớm hơn. Đây cũng là thời gian tập cho trẻ ăn dễ dàng nhất. Dưới đây là một số món ăn Earthmama gợi ý, mẹ có thể tham khảo để chuẩn bị bữa ăn dặm đầu tiên của bé:
- Bột ăn dặm pha với nước chín ấm hoặc sữa (bột sữa, bột trái cây hoặc bột tôm thịt ăn liền).
- Bánh ăn dặm tán nhuyễn với nước ấm hoặc sữa ấm.
- Chuối hoặc đu đủ, dưa hấu, xoài chín mềm nạo bằng muỗng cũng là thức ăn rất tốt cho bé ăn dặm.
- Khoai lang hoặc khoai tây nấu chín mềm, tán nhuyễn trộn với vài muỗng sữa mẹ hoặc loại sữa bò bé đang bú.
- Tán nhuyễn vài muỗng bí đỏ, bí xanh từ nồi canh gia đình.
3. Tập bữa ăn dặm đầu tiên của bé như thế nào?
Đa số trẻ thường thích món bột sữa hay bánh ăn dặm ngay vì có vị sữa quen thuộc nên dễ chấp nhận, các mẹ có thể cân nhắc để đưa vào thực đơn bữa ăn dặm đầu tiên của bé. Tuy nhiên cũng có bé ngay từ đầu đã không thích món bột sữa, bánh sữa ngọt thì hãy thử tập món bột vị mặn (bột tôm, thịt có rau…) hay các loại bánh ăn dặm cho bé làm quen.
- Lựa một trong các thứ trên cho bé nếm thử từng chút một. Nếu bé chịu ăn có thể tăng dần lên từ 1-3 muỗng nhỏ. Nên cho trẻ ăn dặm lúc bụng đói, ngay sau ăn vẫn cho bú bình thường cho đủ no. Nếu bé không chịu ăn thức ăn này có thể đổi sang loại thức ăn khác, vài tuần sau có thể tập ăn trở lại món trẻ chưa quen.
- Bé cần 3-5 ngày để làm quen với một loại thức ăn đặc mới. Khi bé đã quen với một loại thức ăn này, hãy cho bé nếm loại mới với cách như trên. Dần dần bé đã quen với nhiều mùi vị, độ đặc khác nhau của thức ăn.
- Nên tập từ ít đến nhiều, từ loãng đến sệt rồi đặc hơn, từ một nhóm đến pha trộn cho đủ 4 nhóm thực phẩm… để bé dần dần thích nghi. Đây cũng là một cách cho bé ăn dặm mà ba mẹ nên thử.
Tập cho bé ăn dặm theo từng giai đoạn mẹ nên biết
4. Thời gian thích hợp cho bữa ăn dặm đầu tiên của bé
Có thể cho bé ăn dặm khi nào? Đây ắt hẳn là câu hỏi khiến nhiều ông bố, bà mẹ lưu tâm. Các nhà nghiên cứu về nhi khoa cho rằng thời điểm tối ưu cho bé bắt đầu ăn dặm là khi tròn 6 tháng tuổi. Khi đó, các chức năng tiêu hóa của ruột và khả năng đào thải của thận trẻ đã khá hoàn thiện, sẵn sàng cho việc ăn uống ngoài sữa. Mặt khác, nhu cầu các chất khoáng như sắt, kẽm bắt đầu có thể bị thiếu hụt từ khoảng 6 tháng tuổi nếu không cho bé ăn dặm đúng cách.
Bữa ăn dặm đầu tiên của bé không cần ăn nhiều mà chỉ là tập cho trẻ ăn bằng muỗng cũng như cảm nhận những mùi vị khác lạ từ thức ăn, nguồn dinh dưỡng cho trẻ lúc này chủ yếu vẫn là sữa.
Từ 6 tháng tuổi là thời gian thích hợp để bắt đầu bữa ăn dặm đầu tiên của bé
5. Một số gợi ý cho bữa ăn dặm đầu tiên của bé
Đối với các độ tuổi khác nhau thì lượng thức ăn cho bé bắt đầu ăn dặm sẽ thay đổi. Các thức ăn “lần đầu tiên ăn trong đời” chỉ nên cho ăn một ít để kiểm tra khả năng tiêu hóa hấp thu cũng như dị ứng thức ăn của trẻ. Mỗi lần ăn sẽ cho trẻ ăn lượng như thế nào, chế biến ra sao, khi nào cho trẻ ăn ba bữa chính,… Cùng tìm hiểu bữa ăn dặm đầu tiên của bé sẽ được thực hiện ra sao dưới đây nhé:
Đối với trẻ từ 6-7 tháng tuổi
Đây là giai đoạn đầu tiên mà trẻ đang tập làm quen với các đồ ăn mới. Ở giai đoạn này mẹ nên cho bé ăn 1 bữa/ngày để hệ tiêu hoá của bé dần bắt đầu thích nghi. Một số thực phẩm mẹ có thể cho bé ăn như: Rau, bột gạo, thịt cá xay nhuyễn,
Đối với trẻ từ 8 – 9 tháng tuổi
Thời gian này trẻ đã bắt đầu tập quen với việc tiêu hoá các thức ăn mới. Lúc này, mẹ có thể giảm các cữ sữa xuống và tăng số lần cho bé ăn dặm lên 2 bữa/ngày. Chất bột mẹ cũng có thể cho bé ăn đặc hơn. Tuy nhiên các loại thức ăn như rau, thịt, cá,.. thì mẹ vẫn nên nghiền/xay nhuyễn. Các loại trái cây mềm, sữa chua,.. cũng có thể kết hợp vào bữa ăn để kích thích vị giác cho bé.
Đối với trẻ từ 10-12 tháng tuổi
Trong thời điểm này, hệ tiêu hoá của bé đã dần hoàn thiện và bé cũng đã bắt đầu mọc răng cửa. Bé đã có thể bắt đầu cắn và nhai thức ăn. Đây cũng là lúc mẹ có thể cho bé ăn 3 bữa/ ngày. Các thức ăn mẹ chỉ cần cắt thái nhỏ và có thể cho bé ăn cùng với cháo. Vì hệ tiêu hoá của bé còn khá non nớt nên mẹ cần lưu ý vẫn cho bé ăn các loại thức ăn mềm để tránh ảnh hưởng đến hệ tiêu hoá. Ngoài ra, mẹ có thể kết hợp các loại dầu ăn riêng cho bé để tăng cường khoáng chất và vitamin.
Mẹ có thể tham khảo một số loại bánh ăn dặm dành cho bé có thành phần từ thiên nhiên cung cấp các chất dinh dinh dưỡng và khoáng chất cho bé:
Bánh ăn dặm cho bé
Xem thêm >>
6. Một số lưu ý về bữa ăn dặm đầu tiên của bé
Khi chuẩn bị bữa ăn dặm đầu tiên của bé, ba mẹ nên cho bé ăn theo lượng từ ít đến nhiều. Trong những ngày đầu, chỉ nên cho bé ăn từ vài muỗng bột rồi tăng dần đến 1 chén vào những ngày kế tiếp. Với bé 4 – 5 tháng tuổi, nên cho bé ăn một lần/ngày, khi bé được 6 – 7 tháng tuổi, ba mẹ có thể nâng bữa ăn lên thành 2 lần bột/ngày.
Nên bắt đầu cho bé ăn từ các thức ăn loãng, rồi sệt dần, sau đó đến bột đặc. Trong quá trình cho bé ăn, ba mẹ cần lưu ý quan sát phản ứng của trẻ. Nếu xuất hiện các dấu hiệu dị ứng như sưng, ngứa, ba mẹ nên ngừng ngay thực phẩm đó và tham khảo ý kiến bác sĩ.
Một số lưu ý khi bắt đầu bữa ăn dặm đầu tiên của bé
Một số ba mẹ trong bữa ăn dặm đầu tiên của bé thường nêm thêm gia vị vì cho rằng như vậy sẽ giúp trẻ ăn ngon miệng hơn. Tuy nhiên, trong giai đoạn này, thận của trẻ còn non yếu, chưa được hoàn thiện nên điều này sẽ gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe bé.
Trong lần đầu ăn dặm, trẻ có thể nhè ra thức ăn, quay đầu đi nơi khác, khóc ré lên… khi chưa kịp thích nghi với ăn dặm. Mẹ nên kiên nhẫn thử lại và đồng thời làm quen với “bãi chiến trường” khi bé ăn dặm.
7. Những câu hỏi thường gặp về bữa ăn dặm đầu tiên của bé
Những dấu hiệu cho thấy bé đã sẵn sàng ăn dặm
Ăn dặm được xem là một bước ngoặt trong quá trình phát triển của các bé. Tuy nhiên, để bắt đầu bữa ăn dặm đầu tiên của bé thì việc nhận biết con muốn ăn dặm vẫn khiến các bậc phụ huynh gặp phải một số khó khăn nhất định. Dưới đây là các dấu hiệu chứng tỏ con đã sẵn sàng ăn dặm mà các ba mẹ cần lưu ý:
- Trẻ đòi ăn hoặc lè lưỡi khi thấy người lớn trong nhà ăn uống
- Miệng bé hay nhai chóp chép như người lớn.
- Bé có thể ngồi vững trên ghế, cổ cứng và hay há miệng khi mẹ thử đút thức ăn lại gần.
- Bé thường xuyên thức giấc vào ban đêm và trước giờ đi ngủ luôn đòi bú đêm.
- Với các bé, khi cân nặng được khoảng 7.3 kg với bé gái và 7.9kg với bé trai là ba mẹ có thể tiến hành cho con ăn dặm.
Bữa ăn dặm đầu tiên của bé mẹ nên cho bé ăn gì?
Khi mới tập cho trẻ ăn dặm, mẹ có thể thử các loại thức ăn mềm, dễ tiêu hóa, cấu trúc gần giống sữa mẹ như: khoai lang, chuối nghiền, táo… Để bé làm quen và không bị thay đổi khẩu vị đột ngột, mẹ có thể nghiền mịn và cho thêm sữa mẹ hoặc sữa bột.
Bữa ăn dặm đầu tiên của bé nên ăn bao nhiêu là đủ chất?
Trong những bữa ăn dặm đầu tiên của bé, trẻ có thể chỉ ăn được 1 – 2 muỗng cà phê thức ăn. Nếu thấy trẻ háo hức, có hứng thú với đồ ăn mới, ba mẹ có thể tăng dần lượng thực phẩm trong bữa ăn, cho đến khi bé ăn được khoảng từ 50 – 100 ml mỗi lần. Tuy nhiên, ba mẹ cũng cần lưu ý là ăn dặm không thể thay thế hoàn toàn sữa mẹ, vẫn nên bổ sung sữa cho bé sau các bữa ăn dặm để bé hấp thu đầy đủ chất dinh dưỡng.
Các mốc thời gian cho bé ăn dặm đầu tiên?
Hầu hết các chuyên gia sức khỏe đều khuyên rằng bữa ăn dặm đầu tiên của bé nên bắt đầu vào khoảng 4 – 6 tháng tuổi. Tuy nhiên, mỗi bé sẽ có sự khác biệt, nên mẹ cần quan sát phản ứng của bé trước khi cho ăn dặm.
Các cách mẹ cho bé ăn dặm lần đầu tiên như thế nào?
Trong lần đầu tiên cho bữa ăn dặm, chuẩn bị chu đáo, vệ sinh các dụng cụ kỹ càng rất quan trọng. Mẹ có thể chuẩn bị nồi/ly nấu cháo có chia sẵn định lượng, máy xay thực phẩm đồ rây cháo để lọc bỏ kết cấu lợn cợn của đồ ăn…
Dụng cụ để con trải nghiệm bữa ăn dặm đầu tiên của bé nên có hình thù đẹp mắt, được từ chất liệu an toàn, dễ vệ sinh. Tạo môi trường thoải mái và cho trẻ thời gian tập làm quen với việc ăn dặm.
Bữa ăn dặm đầu tiên của bé nên bắt đầu khi nào để bổ sung dinh dưỡng giúp trẻ phát triển toàn diện?
Tùy vào từng độ tuổi của bé mà cho ăn phù hợp với lượng ăn mỗi bữa và số bữa mỗi ngày. Có bé ăn dặm nhiều hơn bú sữa, cũng có bé bú nhiều hơn ăn. Mẹ cũng nên uyển chuyển một chút trong vấn đề ăn uống của trẻ. Vừa rồi Earthmama đã giúp mẹ giải đáp thắc mắc về bắt đầu bữa ăn dặm đầu tiên của bé như thế nào, nên cho bé ăn dặm khi nào,… Điều quan trọng nhất vẫn là bé đủ no và tăng trưởng tốt cả về cân nặng và chiều cao. Chúc mẹ và bé luôn khỏe mạnh và hạnh phúc nhé!
Bài viết và hình ảnh được tổng hợp bởi Earthmama.
—
Earthmama – Hệ thống sản phẩm Organic cho Mẹ và Bé lớn nhất Việt Nam.
Earthmama tự hào là địa chỉ mua sắm đầu tiên mang đến những dòng sản phẩm từ thiên nhiên, đảm bảo tính an toàn cho sức khỏe bà mẹ và trẻ em Việt Nam, luôn đề cao những giá trị của niềm tin và uy tín.
Earthmama – Đồng hành cùng sức khỏe và sắc đẹp của Mẹ và Bé.
